VOLDOE JIJ AAN DE EISEN?
De criteria op een rij
In Nederland zijn de criteria voor een bariatrische operatie vastgelegd in de richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. Je bariatrisch team beoordeelt of je eraan voldoet.
Cijfer: In Nederland worden jaarlijks circa 10.000 bariatrische operaties uitgevoerd. De meest uitgevoerde ingreep is de gastric bypass, gevolgd door de gastric sleeve.
Het draait om drie dingen: je BMI, je bijkomende aandoeningen en je voorgeschiedenis met niet-operatieve behandelingen.
Welke bijkomende aandoeningen tellen mee?
Bij een BMI van 35 tot 40 heb je een aantoonbare ernstige bijkomende aandoening nodig om in aanmerking te komen. De officiele richtlijn erkent de volgende comorbiditeiten:
- Diabetes type 2
- Hoog cholesterol
- Metabool syndroom
- Hoge bloeddruk
- Hart- en vaatziekten
- Boezemfibrilleren
- Slaapapneu
- Ernstige astma
- Slaap-waakstoornissen
- Artrose heup of knie
- Ernstige gewrichtsklachten
- Bekkenbodemproblemen
- PCOS
- Menstruatieproblemen
- Vruchtbaarheidsproblemen
- Zuurbranden met medicatie
- Urine-incontinentie
- Nefrotisch syndroom
Heb je twijfels of jouw aandoening telt? Bespreek dit met je huisarts. De huisarts kan goed inschatten of er sprake is van een erkende comorbiditeit die zwaar genoeg weegt voor het bariatrisch team.
Leeftijd, BMI-grens en uitzonderingen
De officiele richtlijn hanteert een leeftijdsgrens van 18 tot 65 jaar. Dat betekent echter niet dat er niets mogelijk is buiten die grenzen.
In uitzonderingsgevallen is een operatie mogelijk bij jongeren met ernstige morbide obesitas. Dit wordt individueel beoordeeld door een gespecialiseerd kinderbariatrisch team. Geen eigen risico voor minderjarigen.
Boven de 65 jaar is een individuele beoordeling nodig. De operatierisicos nemen toe met de leeftijd. Sommige klinieken opereren tot 70 jaar, mits je in goede conditie bent en geen ernstige comorbiditeiten hebt die het risico te groot maken.
Als je BMI door een recent dieet net onder de grens zit, telt het bariatrisch team ook mee hoe hoog je BMI historisch was. Bewijs van langdurig overgewicht (huisartsregistratie, eerdere medische dossiers) is hier cruciaal.
Het leefstijlprogramma: wat wordt verwacht?
De meeste klinieken en verzekeraars vragen bewijs dat je eerder serieus hebt geprobeerd af te vallen onder begeleiding. Het gaat niet om een crashdieet, maar om een aantoonbaar begeleid traject.
Wat telt als bewijs van eerdere behandeling:
- ✓Deelname aan een erkend leefstijlprogramma (GLI, Beweegkuur, CooL)
- ✓Begeleiding door een dietist, minimaal enkele maanden aantoonbaar
- ✓Deelname aan een commercieel begeleid programma (Optifast, Modifast onder medisch toezicht)
- ✓Notities in het huisartsendossier over herhaalde afvalpogingen
- ✗Zelfstandig dieten zonder aantoonbare begeleiding telt doorgaans niet
Tip: vraag je huisarts om alle eerdere pogingen te documenteren in je dossier, ook als ze al jaren geleden waren. Dit versterkt je aanvraag aanzienlijk.
Checklist: ben jij klaar voor het gesprek met je huisarts?
Breng het volgende mee of zorg dat je huisarts er toegang toe heeft voordat je de stap zet naar een verwijzing.
- ☐Je huidige gewicht en lengte (BMI berekend)
- ☐Bewijs van gewichtshistorie de afgelopen 5 jaar (fotos, oud medisch dossier)
- ☐Overzicht van eerdere dieet- of leefstijlpogingen met data
- ☐Lijst van bijkomende aandoeningen en huidige medicatie
- ☐Naam van het bariatrisch centrum waarnaar je verwezen wil worden
- ☐Check of jouw verzekeraar een contract heeft met dat centrum
Heb je een kliniek op het oog maar weet je niet welke goed bij jou past? Gebruik de klinieken vergelijker of lees de kliniekprofielen.
De officiële criteria voor vergoeding
Je voldoet aan de criteria als je aan één van de volgende combinaties voldoet:
Wat als ik net niet aan de criteria voldoe?
Niet iedereen die wil, komt direct in aanmerking. Er zijn een paar opties:
Leefstijlprogramma
Volg een erkend leefstijlprogramma en documenteer dit goed. Na aantoonbare inspanning én als je BMI hoog genoeg wordt, kun je opnieuw beoordeeld worden.
Zelf betalen (privékliniek)
Voldoe je niet aan de criteria maar wil je toch opereren? Je kunt kiezen voor een privékliniek. Kosten: €6.000–€12.000 afhankelijk van de ingreep.
Operatie in het buitenland
Sommige mensen kiezen voor België, Turkije of andere landen. Let op: de nazorg in Nederland is dan je eigen verantwoordelijkheid.
Hoe verloopt het traject van aanmelding tot operatie?
Bespreek je wens voor een maagverkleining. Vraag een verwijzing naar een erkend bariatrisch centrum als je aan de criteria voldoet.
Het bariatrisch team beoordeelt je medische situatie, psychische gezondheid en motivatie via meerdere gesprekken en onderzoeken.
Na goedkeuring kom je op de wachtlijst. Gemiddelde wachttijd: 6 tot 18 maanden, afhankelijk van het ziekenhuis.
De operatie duurt 1 tot 1,5 uur. Je blijft 1–2 dagen in het ziekenhuis.
Na de operatie volg je minimaal 2 jaar intensieve nazorg: bloedwaarden, diëtist en psycholoog.
❓ Veelgestelde vragen
Je hebt een BMI van 40+ nodig, of BMI 35–40 met een ernstige bijkomende aandoening (diabetes type 2, slaapapneu, etc). Bij moeilijk behandelbare diabetes type 2 kan al vanaf BMI 30 een operatie overwogen worden.
Gemiddeld 6 tot 18 maanden na goedkeuring. Dit verschilt sterk per ziekenhuis en regio.
Nee, voor vergoeding vanuit de basisverzekering heb je altijd een verwijzing van je huisarts nodig. Zonder verwijzing kun je alleen kiezen voor een privékliniek.
Meld je aan bij een erkend leefstijlprogramma en documenteer dit. Als je aantoonbaar moeite hebt gedaan én bijkomende aandoeningen hebt, kan het bariatrisch team soms toch een uitzondering maken.
Start hier in de kennisbank
Als je nog in de oriëntatiefase zit, geven deze artikelen vaak het beste beeld van wat er na goedkeuring op je afkomt.
Controleafspraken
Wat je in de eerste weken, maanden en het eerste jaar meestal kunt verwachten van nazorg.
Lees artikel →Vitamines na maagverkleining
Een praktisch beginpunt als je wilt begrijpen wat levenslange suppletie ongeveer inhoudt.
Lees artikel →Bloedwaarden begrijpen
Handig om alvast te weten welke controles en tekorten later vaak terugkomen.
Lees artikel →Wat is hierna logisch?
👥 Vragen over jouw situatie?
In onze community zitten mensen die hetzelfde proces doorlopen hebben. Vraag het gewoon: geen oordeel, wel echte antwoorden.