Toen ik eenmaal flink was afgevallen na mijn gastric bypass, kwam er een ongemak terug dat ik niet had zien aankomen: zitten deed pijn. Niet mijn maag, maar mijn stuitje. Lange autoritten, een avond op een houten stoel, een vergadering, ik schoof voortdurend heen en weer. Het is een klacht waar weinig over geschreven wordt, terwijl veel mensen die veel kilo's kwijtraken er last van krijgen. In dit artikel leg ik uit waarom het gebeurt, wat eraan helpt, en wanneer je er beter mee naar de huisarts gaat.
Waarom je na afvallen pijn aan je stuitje krijgt
Je zitvlak heeft van nature een vetlaag die als kussen werkt tussen je zitbotten, je stuitbeen en de stoel. Bij fors gewichtsverlies verdwijnt een deel van dat vet, ook op plekken waar je het niet verwacht. Het gevolg: je zit letterlijk dichter op het bot. Waar je vroeger op een gevulde laag zat, drukt nu je stuitbeen en zitbeen veel directer op een harde ondergrond.
Dat is geen teken dat er iets mis is. Het is een logisch en veelvoorkomend gevolg van afvallen. Maar het kan flink ongemak geven, zeker als je werk veel zitten vraagt of als je lange reizen maakt.
Bij sommige mensen speelt er meer mee. Langdurige druk op het stuitbeen kan irritatie geven die blijft hangen, en als je daarvoor al gevoelig was, valt dat na het afvallen extra op.
Wat eraan helpt in het dagelijks leven
Het goede nieuws: je hoeft de pijn niet te accepteren. Een paar praktische dingen maken een groot verschil.
Het belangrijkste is drukverdeling. Een drukverlagend zitkussen met een uitsparing voor het stuitbeen haalt de druk weg van precies de plek die pijn doet, en verdeelt je gewicht over je zitbotten en dijen. Voor mij was dit de grootste verandering. Ik gebruik er zelf drie: een aan de eettafel, een vast in de auto en een in mijn tas voor onderweg. Welk model dat precies is, vind je bij het zitkussen dat ik zelf gebruik op mijn favorietenpagina. Sinds ik fors ben afgevallen kan ik zonder dat kussen geen lange maaltijd of autorit meer uitzitten.
Verder helpt het om regelmatig op te staan en te bewegen, niet te lang op een harde ondergrond te zitten, en je houding af te wisselen. Niet onderuitzakken, want dan komt de druk juist meer op het stuitbeen.
Een drukverlagend kussen van origineel traagschuim met een uitsparing voor het stuitbeen. Licht genoeg om mee te nemen, dus je hebt overal dezelfde ondersteuning.
Wanneer ga je naar de huisarts
Een zitkussen en wat aanpassingen lossen de meeste klachten op. Maar ga wel naar je huisarts als de pijn niet weggaat, erger wordt, of uitstraalt naar je benen. Ook als de pijn begon na een val of stoot op je stuitje is het verstandig om het te laten bekijken. Aanhoudende stuitpijn (medisch heet dat coccygodynie) kan andere oorzaken hebben dan alleen drukverlies, en daar wil je geen maanden mee doorlopen.
Bespreek het ook gerust bij je controle bij de kliniek of je diëtist. Klachten die met je gewichtsverlies te maken hebben horen daar thuis, ook als ze klein lijken.
❓ Veelgestelde vragen
Ja, het komt vaak voor. Door het verdwijnen van de vetlaag rond je zitvlak zit je dichter op het bot, waardoor lang zitten pijnlijker wordt. Het is een logisch gevolg van fors gewichtsverlies en meestal geen teken dat er iets mis is. Bij aanhoudende of erger wordende pijn is een controle bij de huisarts wel verstandig.
Voor veel mensen wel. Een kussen met een uitsparing voor het stuitbeen haalt de druk weg van de pijnlijke plek en verdeelt je gewicht over je zitbotten en dijen. Kies een model van stevig traagschuim dat zijn vorm houdt, een te zacht kussen zakt door en helpt dan niet.
Soms wel, naarmate je lichaam went aan het lagere gewicht en je je houding en zitgewoonten aanpast. Maar er is geen garantie, en je hoeft er niet op te wachten. Drukverdeling met een goed kussen en regelmatig bewegen geven meestal direct verlichting.
Ga naar de huisarts als de pijn niet weggaat, erger wordt, uitstraalt naar je benen, of begon na een val of stoot. Aanhoudende stuitpijn kan andere oorzaken hebben dan drukverlies en verdient dan onderzoek.
Dit artikel is geschreven vanuit mijn eigen ervaring na een gastric bypass en op basis van gecontroleerde bronnen. Het vervangt geen medisch advies. Volg altijd het advies van je arts, kliniek of diëtist.